รู้จักผื่นแพ้อากาศ รับมือก่อนจะสายเกินแก้

เคยเอะใจกันไหม? ออกไปทำงานตามปกติหรือนั่งอยู่เฉย ๆ แต่รู้สึกคันยุบยิบตามผิวหน้าและลำตัว เกาเบา ๆ ผื่นก็ขึ้นง่ายผิดปกติ ทั้งที่ใช้สบู่ แชมพู หรือครีมบำรุงผิวตัวเดิม ซึ่งอาจไม่เป็นเพราะผิวดื้อสบู่ หน้าปฏิเสธครีม หรือผิวแพ้ง่าย

แต่นี่คือสัญญาณเตือนว่าคุณกำลังเจอกับ “ผื่นแพ้อากาศ” ภัยเงียบยุคใหม่ที่เกิดจากมลภาวะรอบตัวที่เปลี่ยนไป เช่น PM2.5 ควันรถ ร้อนสลับฝน แม้แต่ลมแอร์เย็น ๆ แห้ง ๆ ในออฟฟิศ สิ่งเหล่านี้พร้อมกระตุ้นผื่นแพ้อากาศและอาจเป็นเรื้อรังได้ วันนี้ศิริราชบำรุงเวช จะพาทุกคนไปรู้จักผื่นแพ้อากาศคืออะไร พร้อมวิธีรับมือที่คนยุคใหม่ควรรู้

ผื่นแพ้อากาศคืออะไร ? ทำไมยุคนี้เป็นกันมากขึ้น

ผื่นแพ้อากาศ (Airborne Contact Dermatitis) คือ ปฏิกิริยาที่ผิวหนังอักเสบ เนื่องจากภูมิคุ้มกันร่างกายถูกก่อกวนด้วยสภาพแวดล้อมรอบตัวเราที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว

เมื่อก่อนเราอาจคิดว่าผื่นแพ้อากาศจะเป็นตอนเปลี่ยนฤดูกาลเท่านั้น แต่ในยุคนี้ทุกอย่างล้วนเปลี่ยนไปจากเมื่อก่อน การใช้ชีวิตที่รายล้อมไปด้วยมลพิษในอากาศตลอดทั้งปีทำให้เราได้รับสารก่อภูมิแพ้มากขึ้น แน่นอนว่า ผิวคือป้อมปราการด่านแรก และอาจจะค่อย ๆ อ่อนแอลงหากไม่มีการเสริมเกราะป้องกัน

4 ปัจจัยกระตุ้นผื่นแพ้อากาศ ยุคใหม่ในชีวิตประจำวัน

ผิวแพ้ง่าย อ่อนไหวกับอากาศ มีสาเหตุมาจากสภาพแวดล้อมและไลฟ์สไตล์ ดังนี้

1. อากาศและอุณหภูมิเปลี่ยนไว : อย่างการเดินเข้าออกอาคารทำให้ร่างกายเจอกับทั้งความเย็นภายในอาคารและความร้อนภายนอก หรืออากาศร้อนแล้วฝนตกทำให้ความชื้นและอุณหภูมิเปลี่ยน จนผิวปรับตัวไม่ทันและกระตุ้นผื่นแพ้อากาศได้ง่าย

2. ฝุ่นควันบนถนน : ฝุ่นขนาดเล็กจิ๋วอย่าง PM2.5 นั้นสามารถแทรกเข้ารูขุมขนและทำลายภูมิคุ้มกัน ทำให้ผิวอ่อนแอลงและเพิ่มโอกาสการเกิดผื่นแพ้อากาศ

3. ความแห้งในห้องแอร์ : ในห้องแอร์ที่ต้องเจอกับลมเย็นและความแห้งนาน ๆ อากาศจะดึงน้ำและความชุ่มชื้นออกจากผิว ทำให้ผิวแห้ง ไฟฟ้าสถิตง่าย และทำให้หลายคนคันตามเนื้อตัว

4. เหงื่อและความอับชื้น : เหงื่อและฝุ่นในอากาศที่สะสมรวมกันแต่ละวัน อาจกระตุ้นให้ผื่นแพ้อากาศและอาการคันเกิดได้ง่าย

อาการแบบไหนที่เสี่ยงจะเป็นผื่นแพ้อากาศ?

• คันยุบยิบ เกาแล้วมีผื่นแดงเป็นปื้น

• มีตุ่มแดงหรือตุ่มใสขนาดเล็ก

• ผิวแห้ง ลอกเป็นขุย รู้สึกแสบง่าย

• เป็นผื่นง่าย มา ๆ หาย ๆ ตามสภาพอากาศหรือสถานที่

ทุกส่วนบนร่างกายสามารถเป็นผื่นแพ้อากาศได้ ส่วนใหญ่จะพบได้ที่ใบหน้า ลำคอ ข้อพับ ลำตัว มือ แขน เป็นต้น ดังนั้น หากผื่นลาม มีอาการรุนแรงมากขึ้น หรือเป็นแล้วไม่หาย เราขอแนะนำให้ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางทันที เพื่อตรวจเช็กอาการก่อนจะร้ายแรงกว่าเดิม

3 วิธีรับมือผื่นแพ้อากาศให้ผิวกลับมาแข็งแรง

การดูแลผื่นแพ้อากาศ ไม่ใช่แค่ทายาแก้คันก็จบ แต่เราควรฟื้นฟู “เกราะป้องกันผิว (Skin Barrier)” ให้กลับมาแข็งแรง พร้อมรับมือได้อีกครั้ง

1. หลีกเลี่ยงตัวกระตุ้น

ยุคนี้ที่เราต้องเจอกับสภาพอากาศสุดโหด ควรหลีกเลี่ยงการต้องเจอกับมลพิษโดยตรง

• ใส่หน้ากากอนามัยปิดปากและสวมเสื้อที่มีแขนยาวมิดชิดและระบายอากาศได้ดี

• ไม่อาบน้ำร้อนจัด เพราะสามารถทำลายความชุ่มชื้นของผิว

• งดใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมทำให้ผิวแห้งตึง

2. ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต

ผื่นแพ้อากาศและภูมิคุ้มกันจะดีขึ้นเมื่อเราให้เวลาและใส่ใจร่างกาย

• หลับพักผ่อนให้เพียงพอ

• รับประทานอาหารที่เป็นประโยชน์ ครบ 5 หมู่

• ดื่มน้ำ 2 ลิตร/วัน หรือประมาณ 8-10 แก้วต่อวัน

• พยายามลดความเครียดในแต่ละวัน

3. เติมความชุ่มชื้นฟื้นฟูอย่างอ่อนโยน

เมื่อหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและปรับพฤติกรรมแล้ว ต่อมาคือ การเติมความชุ่มชื้น ฟื้นฟูเกราะป้องกันผิวด้วยครีมทาผิวแห้งที่อ่อนโยน ปราศจากสารก่อระคายเคืยงที่ช่วยลดอักเสบได้

ทำไมการทาครีมเป็นประจำถึงช่วยป้องกันผื่นแพ้อากาศได้

เพราะเมื่อเกราะป้องกันผิวกลับมาแข็งแรง โอกาสที่สิ่งสกปรกจะเข้ามาทำร้ายก็ยากขึ้น การใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวเป็นประจำถือเป็นการรักษาและป้องกันไปในตัว

ศิริราชบำรุงเวชขอแนะนำตัวเลือกที่คิดค้นโดยทีมเภสัชกรโรงพยาบาลศิริราช

1. SIRIRAJ MOISTURE RICH CREAM : ครีมบำรุงผิวหน้าที่มาพร้อมวิตามิน E มากถึง 5% เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยฟื้นฟูผิวให้เนียนนุ่มและแข็งแรง เหมาะกับคนผิวแห้งและเป็นผื่นแพ้อากาศ

2. SIRIRAJ DAILY CREAM : ครีมทาผิวกายที่ปราศจากน้ำหอม เหมาะกับทุกสภาพผิว ช่วยฟื้นฟูเกราะป้องกันพร้อมรับมือมลพิษและผื่นแพ้อากาศ 

3. SIRIRAJ MOISTURE PLUS LOTION : โลชั่นผิวกายที่มีวิตามิน E และ B3 ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวเนียนนุ่ม สุขภาพแข็งแรง กระจ่างใส ลดความแห้งที่เป็นสาเหตุของผื่นแพ้อากาศ 

4. SIRIRAJ MOISTURIZING LOTION : โลชั่นเนื้อบางเบา ซึมไวไม่เหนียวเหนอะ เติมความชุ่มชื้นได้ล้ำลึก

5. SIRIRAJ SHOWER CREAM : ครีมอาบน้ำสูตรอ่อนโยนจากว่านหางจระเข้ ล้างสิ่งสกปรกและฝุ่น PM2.5 หมดจดโดยไม่ทำลายน้ำมันธรรมชาติ ลดโอกาสเกิดผื่นแพ้ทั่วร่างกาย 

สรุป : ในยุคที่มลพิษรอบตัวเยอะขึ้นทุกวัน การเลี่ยงผื่นแพ้อากาศอาจเป็นไปได้ยาก แต่เราสามารถสร้างสุขภาพผิวที่แข็งแรงให้พร้อมรับมือกับสิ่งเหล่านี้ได้ ผ่านการฟื้นฟูความชุ่มชื้นให้ผิวมีสุขภาพดีระยะยาว และใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่อ่อนโยนสม่ำเสมอ ปัญหาผิวนี้ก็จะไม่ใช่เรื่องที่ต้องคิดหนักอีกต่อไป