ผมร่วงเกิดจากอะไร เรื่องที่ผู้ชายวัย 40+ ควรรู้

ผู้ชายบางคนมักมองว่า ผมร่วงเกิดจากอายุที่มากขึ้นคือสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ยิ่งเข้าสู่เลข 4 ยิ่งแล้วใหญ่…แต่ความจริงคือ ผมร่วงเกิดจากอายุเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยของการเปลี่ยนแปลงเส้นผมเท่านั้น

บทความนี้ศิริราชบำรุงเวช อยากพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่า อายุเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของเส้นผมมากน้อยแค่ไหน และนอกจากอายุแล้วผมร่วงเกิดจากอะไรได้บ้าง เพื่อให้คุณพร้อมรับมือได้อย่างถูกต้อง

อายุเพิ่มขึ้นส่งผลอย่างไรต่อเส้นผม?

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น เซลล์ในร่างกายเสื่อมสภาพสวนกับทางอายุ ซึ่งเป็นเรื่องที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ และไม่ได้เกิดแค่กับผิวหรืออวัยวะภายในเท่านั้น แต่กระทบไปถึงวงจรเส้นผมเช่นกัน ทำให้ปัญหาผมร่วงเกิดจากการโรยราตามวัยและส่งสัญญาณเตือนร่างกาย โดยแบ่งได้ 3 สาเหตุหลัก ดังนี้

1. วงจรชีวิตผมสั้นลง

ตามปกติวงจรการเติบโตของเส้นผมจะอยู่ช่วง 3–7 ปี แต่จะเริ่มโตช้าลงและผมร่วงเร็วขึ้น เมื่อเข้าสู่ช่วงอายุ 30–40 ปีขึ้นไป (วัยทอง) โดยเกิดจากเซลล์รากผมซ่อมแซมตัวเองช้า รวมถึงระบบไหลเวียนเลือดบนหนังศีรษะทำงานช้าลง สารอาหารเริ่มไม่เพียงพอที่จะขึ้นไปเลี้ยงรากผม เราจะรับรู้ได้ว่าผมร่วงง่ายขึ้นกว่าปกติ

2. รูขุมขนบนศีรษะหดเล็กลง

อีกหนึ่งสาเหตุสำคัญของผมร่วง เกิดจากฮอร์โมน DHT (Dihydrotestosterone) คือ ฮอร์โมนที่เกี่ยวกับการพัฒนาในเพศชายและจะเพิ่มสูงขึ้นตามช่วงอายุ ส่งผลให้รูขุมขนบนหนังศีรษะเล็กลงและรากผมเริ่มฝ่อ ผมเริ่มบางลงและร่างกายอาจหยุดการสร้างเส้นผม นำไปสู่หนังศีรษะล้าน โดยเฉพาะบริเวณกลางศีรษะที่ไวต่อฮอร์โมน DHT

3. โครงสร้างผมเริ่มอ่อนแอ

เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ระบบร่างกายและต่อมไขมันบนศีรษะทำงานช้าและผลิตน้ำมันได้น้อยลง คนในวัยนี้จะรับรู้ได้ว่า เส้นผมแห้งกร้าน ไม่เงางามเหมือนแต่ก่อนและหักง่ายขึ้น โครงสร้างเส้นผมอ่อนแอต่อความร้อนและการทำเคมี ซึ่งในบางรายอาจเกี่ยวข้องกับภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำด้วย

ทำไมผู้ชายวัยทองผมร่วงเยอะกว่าผู้หญิงวัยเดียวกัน?

ผู้ชายวัย 30-40 ปี กว่า 80% เจอปัญหาผมบางและผมร่วงเกิดจากฮอร์โมน DHT ในขณะที่ผู้หญิงในวัยเดียวกันจะมีฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) ที่ลดลงเช่นกัน แต่ฮอร์โมนชนิดนี้มีส่วนช่วยให้เส้นผมยังคงแข็งแรงกว่าผู้ชาย ด้วยเหตุผลนี้ ผมหลุดร่วงของทั้ง 2 เพศจึงมีความต่างกันชัดเจน ดังนี้

1. ผมร่วงในผู้สูงอายุเพศชาย

ปัญหาผมร่วงเกิดจากสาเหตุที่ฮอร์โมน DHT เปลี่ยนแปลง ผู้ชายผมเร่ิมบางในแนวผมด้านหน้าและกลางศีรษะ ค่อย ๆ ขยายเป็นวงกว้าง หากไม่มีการดูแลอย่างถูกต้อง อาการเหล่านี้อาจลาม จนเหลือแค่ผมบริเวณท้ายทอยหรือหลังหู เพราะเป็นส่วนที่ฮอร์โมน DHT ไปไม่ถึง

2. ผมร่วงในผู้สูงอายุเพศหญิง

ในส่วนของเพศหญิง อาการผมร่วงเกิดจากช่วงวัยทอง โดยสังเกตได้ตรงบริเวณรอยแสกกลางศีรษะที่ผมเริ่มบาง อาจลามมาถึงด้านหน้าได้ ซึ่งแบ่งได้เป็น 3 ระยะ

• ระยะที่ 1 : ผมเริ่มบางเล็กน้อยตรงบริเวณรอยแสกกลางหนังศีรษะ

• ระยะที่ 2 : ผมบางมากขึ้น สามารถเห็นหนังศีรษะกว้างขึ้น

• ระยะที่ 3 : ผมบางลงชัดเจน เห็นหนังศีรษะทั่วทั้งหัว

นอกเหนือจากอายุ ผู้ชายผมร่วงเกิดจากปัจจัยใดบ้าง?

นอกจากอายุแล้ว ผมร่วงเกิดจากปัจจัยหลักอีก 3 กลุ่ม ได้แก่

• ความเครียดสะสม : ส่งผลให้ฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) หรือฮอร์โมนความเครียดสูงขึ้น ทำให้เส้นผมเติบโตช้าลง

• หนังศีรษะอักเสบ : มลภาวะ สารเคมี ความร้อน และแบคทีเรียอาจแทรกตัวไปที่รูขุมขน ทำให้เกิดการอุดตัน หนังศีรษะระบายความร้อนหรือน้ำมันไม่ได้ รวมถึงสะสมของเชื้อโรค ทำให้หนังศีรษะอักเสบจนนำไปสู่อาการผมร่วง

• ขาดสารอาหาร : โดยเฉพาะธาตุเหล็กและโปรตีน ซึ่งเป็นแร่ธาตุสารอาหารที่จำเป็นต่อหนังศีรษะและเส้นผม

5 สัญญาณเตือนผมร่วงเกิดจากความผิดปกติอื่น ๆ

อาการผมร่วงที่ไม่ได้มาจากวัยที่เพิ่มขึ้นเพียงอย่างเดียว มักมีสัญญาณผิดปกติเกิดขึ้นกับเส้นผม ซึ่งอาจเป็นสัญญาณเตือนว่า ร่างกายต้องการการรักษา

1. ผมร่วงมากผิดปกติ : มากกว่า 100 - 200 เส้น/วัน (บางคนอาจร่วงได้มากถึง 700 เส้น/วัน)

2. ร่วงเป็นหย่อม ๆ : มีลักษณะเป็นวงกลมเท่าเหรียญสิบ และอาจมีขนส่วนอื่นบนร่างกายร่วงด้วย

3. หนังศีรษะมีอาการผิดปกติ : สังเกตได้จากรอยแดง เป็นแผล เป็นหนอง หรือเป็นผื่นชัดเจน

4. ผมร่วงง่ายมาก : แค่สางผมเบา ๆ หรือจับ เส้นผมก็หลุดติดมือออกมาเยอะ

5. มีภาวะทางจิต : เกิดอาการวิตกกังวลหรือความผิดปกติทางจิตเวชร่วมด้วย

หากคุณพบว่า ผมร่วงเกิดจากสัญญาณเหล่านี้ เราขอแนะนำให้หยุดใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผมทุกชนิด และรีบไปพบแพทย์เฉพาะทาง เพื่อประเมินและรักษาอาการอย่างตรงจุด

สรุป : รู้ทันสาเหตุเพื่อการดูแลเส้นผมวัย 40+ ให้ยั่งยืน

แม้ว่าอายุมากขึ้นเข้าสู่เลข 4 ผมเร่ิมร่วง แห้ง และบางลงตามธรรมชาติ แต่ปัญหาผมร่วงยังเกิดจากอีกหลายสาเหตุที่เกี่ยวข้องกัน ไม่ว่าจะเป็นฮอร์โมน พันธุกรรม และพฤติกรรมการใช้ชีวิต ดังนั้น การเข้าใจว่าผมร่วงเกิดจากอะไรจึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะช่วยให้คุณสามารถเลือกผลิตภัณฑ์และวิธีดูแลหนังศีรษะได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อรักษาเส้นผมให้อยู่กับคุณไปให้ยาวนานที่สุด