เช็กลิสต์ 5 อาการเสี่ยงหนังศีรษะมีรังแค แชมพูไหนตอบโจทย์ที่สุด

สำหรับคนทั่วไป การใส่เสื้อสีดำก็คงเป็นเรื่องปกติ แต่สำหรับบางคนการใส่เสื้อสีดำกลับท้าทายความมั่นใจ เพราะหนังศีรษะเป็นขุยสีขาวร่วงเป็นประจำ หรือมีอาการคันยุบยิบบนหนังศีรษะบ่อย ๆ จนรู้สึกกังวลอยู่ตลอดเวลา แต่อาการเหล่านี้คือการเป็นรังแคหรือไม่ ศิริราชบำรุงเวชชวนมาหาคำตอบ ว่าตัวเองกำลังเสี่ยงเป็นรังแคกันอยู่หรือเปล่า พร้อมแนะนำวิธีขจัดรังแคและแชมพูสูตรอ่อนโยนที่จะช่วยดึงความมั่นใจกลับมา

Highlight

• รังแคแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบคือ รังแคแห้งและรังแคเปียก โดยมีลักษณะแตกต่างกันคือ รังแคแห้งจะเป็นแผ่นสีขาวขนาดเล็ก เกิดจากหนังศีรษะแห้ง ในขณะที่รังแคเปียกจะมีลักษณะเป็นแผ่นสีเหลืองขนาดใหญ่ เกิดจากหนังศีรษะที่มันผิดปกติ

• อาการของรังแคหลัก ๆ มีอยู่ 5 อย่างคือ อาการคันผิดปกติ หนังศีรษะแห้งหรือมันจนเกินไป หนังศีรษะมีสะเก็ดร่วงปริมาณมาก ผมร่วง ไปจนถึงมีรังแคหลังจากสระผม

• รังแคสามารถดูแลได้ด้วยการใช้แชมพูที่เหมาะสมกับหนังศีรษะและเป็นสูตรอ่อนโยนที่สามารถใช้ได้ทุกวัน เพื่อปรับสมดุลให้หนังศีรษะกลับมาแข็งแรง นอกจากนี้ยังควรพบแพทย์หากอาการมีความรุนแรง เช่น หนังศีรษะอักเสบ ผมร่วงเป็นหย่อม รวมถึงผิวหนังบริเวณอื่นเริ่มตกสะเก็ด

• วิธีขจัดรังแคต้องอาศัยการดูแลหลายอย่างร่วมกัน ทั้งการใช้แชมพูที่อ่อนโยน ปรับพฤติกรรมที่ทำร้ายหนังศีรษะ ลดการใช้สารเคมี และหมั่นทำความสะอาดสิ่งของที่ใช้สัมผัสกับเส้นผมและหนังศีรษะ

รังแคแบ่งออกเป็นกี่ประเภท?

รังแค (Dandruff) คือเซลล์ผิวหนังชั้นบนที่ผลัดออกมาเร็วกว่าปกติ จนทำให้เกิดเป็นเศษขุยสีขาวที่ติดอยู่ตามเส้นผมหรือหนังศีรษะ ซึ่งมีสาเหตุการเกิดรังแคบนหนังศีรษะอยู่หลายสาเหตุ เช่น ความเครียด ความอับชื้น โดยรังแคสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ

• รังแคแบบแห้ง (Dry Dandruff) : ลักษณะรังแคเป็นแผ่นสีขาวขนาดเล็ก เกิดจากหนังศีรษะขาดความชุ่มชื้น จากการต่อมไขมันทำงานผิดปกติ ทำให้หนังศีรษะชั้นนอกแห้งแตก และวงจรในการผลัดเซลล์ผิวผิดปกติ โดยรังแคประเภทนี้ต้องดูแลด้วยการเพิ่มความชุ่มชื้นและปรับพฤติกรรมที่ทำให้หนังศีรษะแห้ง

• รังแคแบบเปียก (Oily Dandruff) : รังแคที่มีลักษณะเป็นแผ่นสีเหลืองขนาดใหญ่และหนังศีรษะมันกว่าปกติ โดยรังแคประเภทนี้เกิดจากต่อมไขมันผลิตน้ำมันออกมามากเกินไป จนทำให้เชื้อราตามธรรมชาติบนหนังศีรษะเติบโตเร็วขึ้น กลายเป็นหนังศีรษะอักเสบและรังแค

เช็กลิสต์ 5 อาการที่เสี่ยงหนังศีรษะมีปัญหารังแค

1. อาการคันหนังศีรษะเป็นพิเศษ

อาการคันหนังศีรษะสามารถเกิดขึ้นได้ทั่วไปจากการที่หนังศีรษะสกปรก แต่การคันยังเป็นสัญญาณหนึ่งของรังแคได้อีกด้วย เนื่องจากเชื้อราทำให้เกิดอาการระคายเคืองบนหนังศีรษะ โดยหากเกาแล้วเจอเศษสีขาวและรู้สึกตึงที่หนังศีรษะ แสดงว่ามีรังแคแห้ง แต่หากเกาแล้วมีคราบมันติดซอกเล็บก็คือรังแคเปียก

2. หนังศีรษะแห้ง

อาการคันมักมาพร้อมหนังศีรษะแห้ง ซึ่งเป็นภาวะที่ต่อมไขมันบนหนังศีรษะไม่ผลิตน้ำมันออกมา ทำให้รู้สึกตึงบริเวณหัวหลังจากไดร์ผมเสร็จ หรือรู้สึกแสบคัน เมื่อเดินอยู่กลางแดด ซึ่งหากมีอาการลักษณะนี้อาจเสี่ยงเป็นรังแคแห้งได้

3. ผมร่วงผิดปกติ

แม้รังแคไม่ได้ทำให้ผมร่วงโดยตรง แต่อาการคัน เกาอย่างรุนแรง หรือหนังศีรษะแห้งจนไม่สามารถกักเก็บความชุ่มชื้นได้ ทำให้หนังศีรษะอ่อนแอและส่งผลต่อเนื่องไปยังเส้นผมด้วย ทำให้เส้นผมหลุดร่วงได้ง่าย และในกรณีที่มีรังแคเปียก น้ำมันอาจไปอุดตันรูขุมขนทำให้เส้นผมได้รับสารอาหารไม่เพียงพอได้ด้วย

4. หนังศีรษะมีสะเก็ดสีขาวหรือเหลือง

สะเก็ดสีขาวหรือสีเหลืองบนหนังศีรษะ เส้นผม หรือตามปกคอเสื้อ คือสัญญาณของรังแค โดยเมื่อเอามือสางผมแล้วสะดุดกับสะเก็ดหรือก้อนแข็ง ๆ ตามหนังศีรษะ หรือแม้แต่แผ่นสีขาวที่เกาะตามโคนผม เหล่านี้เป็นลักษณะของรังแคได้เช่นกัน โดยหากเป็นสะเก็ดขนาดเล็กจะเป็นรังแคแห้ง แต่หากเป็นสะเก็ดมัน ๆ ขนาดใหญ่และมีสีเหลืองคือรังแคเปียก

5. มีรังแคหลังสระผมเป็นประจำ

หากหลังจากสระผมแล้วยังมีรังแค อาจเป็นอาการที่เกิดจากการใช้แชมพูที่ไม่เหมาะกับหนังศีรษะ เช่น แชมพูที่มีสารเคมีรุนแรงในขณะที่หนังศีรษะกำลังบอบบาง ซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการระคายเคือง หนังศีรษะลอกแห้ง และเป็นรังแคได้นั่นเอง หรืออีกกรณีคือการล้างแชมพูออกไม่หมดจนทำให้สารที่ตกค้างไปอุดตันรูขุมขน สะสมจนกลายเป็นรังแคเปียกได้

ปัญหารังแคแบบไหนที่ควรพบแพทย์

รังแคเป็นปัญหาที่ต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและเข้าใจวิธีเลือกแชมพูขจัดรังแค ไม่มีพาราเบน แต่นอกเหนือจากนั้น รังแคบางชนิดยังต้องอาศัยการเข้าพบแพทย์เพื่อรับยามารักษาเอง เช่น หนังศีรษะมีอาการอักเสบแดง มีแผ่นตกสะเก็ดเรื้อรังที่ศีรษะหรือบริเวณหลังหู รวมไปถึงผมร่วงเป็นหย่อม ๆ ซึ่งควรได้รับการวินิจฉัยและรักษาโดยแพทย์เท่านั้น เพื่อการแก้ปัญหารังแคที่หายขาด

ปัญหารังแคสามารถรักษาอย่างไรได้บ้าง?

สำหรับผู้ที่มีปัญหารังแคแบบทั่วไป เช่น มีหนังศีรษะแห้งลอกเป็นขุย สามารถดูแลปัญหารังแคได้ด้วยการเลือกใช้ยาสระผมแก้รังแคที่เติมความชุ่มชื้นได้ดีและอ่อนโยนต่อหนังศีรษะ นอกจากนี้ควรปรับพฤติกรรมที่อาจทำให้หนังศีรษะแห้ง ศิริราชบำรุงเวชแนะนำ 4 วิธีรักษารังแคเบื้องต้นที่ทำตามได้ไม่ยาก

1. เลือกใช้แชมพูขจัดรังแค สูตรอ่อนโยน

แชมพูคือหัวใจสำคัญของการรักษารังแคให้หายขาด เนื่องจากเป็นสิ่งที่เราต้องใช้เป็นประจำ จึงควรเลือกใช้แชมพูที่เป็นสูตรอ่อนโยน สามารถสระบ่อย ๆ ได้โดยไม่ทำให้หนังศีรษะแห้ง โดยควรมองหาแชมพูที่ปราศจากพาราเบนเป็นหลัก นอกจากนี้ยังควรเลือกแชมพูที่มีความน่าเชื่อถืออย่าง SIRIRAJ Mild Shampoo ที่พัฒนาโดยเภสัชกรจากโรงพยาบาลศิริราช มั่นใจได้ว่าจะปลอดภัยและอ่อนโยน สามารถสระได้ทุกวันโดยไม่ทำให้หนังศีรษะแห้ง

2. ปรับพฤติกรรมการสระผม

พฤติกรรมบางอย่างอาจทำให้หนังศีรษะแห้งแล้วกลายเป็นรังแคได้ เช่น สระผมด้วยน้ำอุ่นหรือร้อนจัด หรือเป่าผมไม่แห้งสนิท ทำให้หนังศีรษะชื้นและเสี่ยงเป็นเชื้อราได้ จึงควรปรับพฤติกรรมมาเป็นการสระผมด้วยน้ำอุณหภูมิห้องและเป่าผมให้แห้งเรียบร้อย โดยแนะนำให้เป่าด้วยลมเย็นปกติบริเวณหนังศีรษะจากนั้นไล่ลงมาที่โคนผม

3. หลีกเลี่ยงสารเคมีและความร้อน

สารเคมีที่รุนแรงจากการกัดหรือทำสีผม ยืด ดัด รวมไปถึงสเปรย์ต่าง ๆ อาจทำร้ายหนังศีรษะจนทำให้อุดตัน อักเสบ หรือเกิดอาการคัน กลายเป็นรังแคได้เช่นกัน ดังนั้นคนที่ต้องการแก้ปัญหารังแคจึงควรลดการใช้สารเคมีจากผลิตภัณฑ์เหล่านี้ลงชั่วคราว เพื่อฟื้นฟูหนังศีรษะให้กลับมาแข็งแรง

4. ดูแลบำรุงเส้นผมและทำความสะอาดอุปกรณ์

นอกจากการให้ความสำคัญกับผลิตภัณฑ์ดูแลผมแล้ว ความสะอาดของสิ่งของเครื่องใช้ก็เป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากปลอกหมอน ผ้าห่ม หรือหวีที่สกปรกจะทำให้หนังศีรษะระคายเคือง และเป็นจุดเริ่มต้นของการเป็นรังแคได้เช่นกัน โดยควรหมั่นทำความสะอาดสิ่งของที่ผมต้องสัมผัสเป็นประจำ และพยายามเลือกทำความสะอาดด้วยน้ำยาที่อ่อนโยนต่อผิวหนัง

สรุป : เลือกใช้แชมพูขจัดรังแคยี่ห้อไหนดี ให้หนังศีรษะกลับมาสุขภาพดี ต้อง Siriraj Mild Shampoo

หลังจากตรวจสอบทั้ง 5 เช็กลิสต์แล้วสังเกตว่าตัวเองมีอาการของรังแค สิ่งที่ควรให้ความสำคัญเป็นอันดับต้น ๆ คือเข้ารับคำปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญและเลือกใช้แชมพูสูตรอ่อนโยนที่เหมาะกับสภาพหนังศีรษะอย่างแท้จริง เพื่อที่จะช่วยลดอาการคันหนังศีรษะจากรังแค รวมไปถึงควบคุมความมันส่วนเกิน ฟื้นฟูสมดุลของหนังศีรษะให้กลับมาแข็งแรง

SIRIRAJ Mild Shampoo คือยาสระผมศิริราช แก้หนังศีรษะแห้ง คัน และบอบบาง ด้วยส่วนผสมที่อ่อนโยน ปราศจากพาราเบนและซิลิโคน และช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นได้ดี พร้อมปลอบประโลมหนังศีรษะ โดยสามารถใช้สระได้ทุกวัน ช่วยฟื้นฟูหนังศีรษะให้กลับมาแข็งแรง ไร้รังแคอย่างถาวร