เช็กก่อนซื้อครีมกันแดด รู้จักค่าป้องกันแสงแดด: SPF, PA, PPD

เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางครั้งครีมกันแดดที่คุณใช้ไม่สามารถปกป้องผิวได้อย่างที่คาดหวัง? บางครั้งใช้แล้วก็ยังรู้สึกผิวไหม้ ผิวคล้ำ นั่นอาจจะเป็นเพราะว่าเมื่อเลือกซื้อครีมกันแดด ค่าต่าง ๆ ที่อยู่บนหน้าขวดสามารถสร้างความแตกต่างให้กับการปกป้องผิวได้

ความจริงแล้ว มีปัจจัยสำคัญอีกหลายประการที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปกป้องผิวของคุณ การเลือกครีมกันแดดไม่เหมาะสมอาจนำไปสู่ปัญหาผิวต่าง ๆ ตั้งแต่ฝ้า กระ ผิวหมองคล้ำ ไปจนถึงความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งผิวหนัง

ศิริราชบำรุงเวชขอพาคุณมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับค่าต่าง ๆ บนฉลากครีมกันแดด และเคล็ดลับในการเลือกครีมกันแดดที่เหมาะกับผิวของคุณ เพื่อการปกป้องที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

Highlight

• ครีมกันแดดแบ่งประเภทตามส่วนผสมหลัก คือ ครีมกันแดดที่ทำจากสารเคมี หรือ Chemical Sunscreen ครีมกันแดดที่ทำจากสารกันแดดธรรมชาติ หรือ Physical Sunscreen และครีมกันแดดที่ผสมระหว่างสารเคมีและสารกันแดดธรรมชาติอย่าง Hybrid Sunscreen

• ครีมกันแดดที่ดีควรดูที่ค่า SPF และ PA ให้เหมาะสมกับกิจกรรมในชีวิตประจำวันและสภาพอากาศ โดยในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทย แนะนำให้ใช้ครีมกันแดดที่มี SPF 50+ และ PA+++ ขึ้นไป เพื่อปกป้องครอบคลุมทั้ง UVA และ UVB

• การปกป้องผิวจากรังสี UVA และ UVB เป็นสิ่งสำคัญ เพราะรังสี UV ทำให้ผิวหมองคล้ำ อักเสบ เกิดฝ้ากระจากแสงแดด ไปจนถึงเกิดริ้วรอยก่อนวัย และเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งผิวหนัง

รู้จักแต่ละประเภทของครีมกันแดด

1. Chemical Sunscreen (กันแดดเคมี)

ครีมกันแดดที่ใช้สารเคมีเป็นส่วนประกอบหลัก ทำงานโดยการดูดซับแสง UV จนเกิดปฏิกิริยาเคมีที่เปลี่ยน UV เป็นพลังงานความร้อนแล้วปล่อยออกจากผิวหนัง เพื่อไม่ให้เข้าไปทำลายผิว

• ครีมกันแดดที่ไม่ทิ้งคราบขาว เนื้อบางเบา

• ใช้เวลาประมาณ 15-30 นาทีในการซึมลงผิว

• บางครั้งอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองได้

• สารเคมีบางประเภทส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ควรศึกษาก่อนใช้ทาลงทะเล

• เหมาะกับคนที่มีผิวธรรมดาหรือผิวผสม

2. Physical Sunscreen (กันแดดกายภาพ)

ครีมกันแดดฟิสิคอล เป็นสารกันแดดจากธรรมชาติที่ทำงานแบบกระจกสะท้อนแสง โดยเป็นการสร้างเกราะป้องกันบนผิวหนัง เมื่อแสง UV มากระทบ จะสะท้อนและกระจายรังสีออกไป

• ครีมกันแดดประเภทนี้มักทิ้งคราบขาว

• ทำงานทันทีที่ทา

• มีโอกาสแพ้และระคายเคืองน้อยกว่าเพราะไม่ซึมเข้าผิว

• ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม

• เหมาะกับคนที่มีผิวแพ้ง่ายหรือบอบบาง

3. Hybrid Sunscreen

ครีมกันแดดที่มีส่วนผสมทั้ง Chemical และ Physical Sunscreen เพื่อประสิทธิภาพที่สูงขึ้น โดยมีการใช้สารเคมีดูดซับรังสี UV ที่สารฟิสิคอลไม่สามารถป้องกันได้สมบูรณ์ และลดผลข้างเคียงจากสารเคมีด้วยแร่ธาตุจากสารฟิสิคอล ทำให้ผู้มีผิวบอบบางสามารถใช้ได้โดยไม่ทิ้งคราบขาว และยังมีเนื้อสัมผัสบางเบา ทาง่าย

แนะนำวิธีดูค่าครีมกันแดด SPF, PA, PDD หมายถึงอะไร?

ปัจจัยสำคัญในการเช็กว่า ครีมกันแดดตัวนี้มีค่าป้องกันแสงแดดแค่ไหนคือ ค่า SPF และ PA หรือบางคนที่ใช้ครีมกันแดดนำเข้าอาจเห็นค่า PDD ปรากฏอยู่บนขวด แล้วค่าเหล่านี้บ่งบอกถึงอะไรบ้าง มารู้จักการอ่านฉลากครีมกันแดด เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพการปกป้องสูงสุด

ค่า SPF

ค่า Sun Protection Factor บอกความสามารถในการป้องกัน UVB ยูวีบี (UVB) ซึ่งเป็นแสงในช่วงความยาวคลื่น 290-320 นาโนเมตร ที่ทำให้เกิดผิวไหม้ ผิวหนังอักเสบ ผิวแก่ก่อนวัย และเกิดมะเร็งผิวหนัง

• SPF 15: กันได้ 93%

• SPF 30: กันได้ 97%

• SPF 60: กันได้ 98%

ค่า PA

Protection Grade of UVA คือ ค่าที่บอกความสามารถในการป้องกัน UVA ยูวีเอ ที่ทำให้เกิดผิวคล้ำแดดผ่านการกระตุ้นการสร้างเมลานิน โดยสามารถดูความสามารถในการป้องกันได้จากสัญลักษณ์ + และควรเลือกใช้ PA+++ หรือ PA++++ หรือสัญลักษณ์ UVA

ค่า PPD

Persistent Pigment Darkening หรือค่า PDD คือ การวัดความสามารถในการป้องกันรังสี UVA เช่นเดียวกับ PA โดยเป็นการวัดว่าครีมกันแดดตัวนี้สามารถป้องกันรังสี UVA ได้ดีกว่ากี่เท่าเมื่อเทียบกับผิวปกติที่ไม่ได้ทาครีมกันแดด ซึ่งค่า PDD เป็นค่าที่นิยมใช้กันในยุโรปและอเมริกาเป็นส่วนใหญ่ โดยแบ่งระดับได้ดังนี้

• ค่า PPD 2-4 หมายถึงผิวสามารถทนทานต่อรังสี UVA ได้มากกว่าปกติ 2-4 เท่า

• ค่า PPD 4-8 หมายถึงผิวสามารถทนทานต่อรังสี UVA ได้มากกว่าปกติ 4-8 เท่า

• ค่า PPD 8-16 หมายถึงผิวสามารถทนทานต่อรังสี UVA ได้มากกว่าปกติ 8-16 เท่า

• ค่า PPD >16 หมายถึงผิวสามารถทนทานต่อรังสี UVA ได้มากกว่าปกติ 16 เท่าขึ้นไป

สำหรับคนที่เจอครีมกันแดดที่มีค่า PDD บนขวด แนะนำให้ใช้ครีมที่มีค่า PDD 10 ขึ้นไป

ผลิตภัณฑ์ครีมกันแดดที่มีระบุ ‘Broad Spectrum ’ หมายถึงอะไร?

นอกจากค่า PA และ SPF ที่มักพบเห็นได้ตามครีมกันแดดทั่วไป ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่ยังแนะนำให้ใช้ครีมกันแดดที่เป็น Broad Spectrum ที่สื่อว่าครีมกันแดดขวดนี้ผ่านการทดสอบจาก FDA (องค์กรอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา) แล้วว่าสามารถปกป้องผิวได้ครอบคลุมทั้งรังสี UVA และ UVB อย่างมีประสิทธิภาพ และดีกว่าครีมกันแดดที่ปกป้องได้เพียงรังสีรูปแบบเดียว จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใช้ในชีวิตประจำวัน

UVA และ UVB มีค่ารังสีเท่าไหร่ ระดับความเข้มแตกต่างกันอย่างไร?

รังสี UV (Ultra Violet) เป็นรังสีที่เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าแต่ส่งผลเสียต่อผิวได้ โดยรังสี UV สามารถแบ่งออกได้เป็น UVA, UVB และ UVC โดยมีความแตกต่างกัน ดังนี้

• รังสี UVA : รังสีที่มีคลื่นความยาวสูง 320–400 นาโนเมตร สามารถลงลึกได้ถึงชั้นหนังแท้ เมื่อผิวได้รับรังสี UVA ปริมาณมากเป็นประจำจะทำให้ผิวสูญเสียคอลลาเจนและส่งผลต่อการสร้างเม็ดสี

• รังสี UVB : รังสีที่มีคลื่นความยาวที่ 290–320 นาโนเมตร โดยระดับเข้มสูงสุดจะอยู่ที่ช่วง 10.00–14.00 น. และส่งผลกระทบต่อผิวหนังชั้นกำพร้าด้านบน ทำให้ผิวอักเสบ

• รังสี UVC : รังสีที่มีคลื่นความยาวสั้นที่สุด และมักถูกชั้นโอโซนกรองไปก่อนที่จะกระทบกับผิว ทำให้ไม่มีความอันตรายมาก

สรุปอันตรายจาก UVA และ UVB

ผิวคล้ำ ฝ้า กระ จากแสงแดด

รังสี UVA และ UVB มีส่วนในการเข้าไปกระตุ้นกระบวนการสร้างเม็ดสี ทำให้สีผิวเข้มขึ้นหลังจากโดนแดด และเกิดเป็นฝ้า กระ จุดด่างดำจากแสงแดด สีผิวหมองคล้ำ ไม่สม่ำเสมอ

ริ้วรอย

รังสี UVA เข้าไปทำลายคอลลาเจนและอีลาสตินในผิว ซึ่งเป็นโปรตีนในชั้นหนังแท้ ทำหน้าที่รักษาความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของผิว ส่งผลให้ผิวหนังหย่อนคล้อย เกิดริ้วรอยก่อนวัยอันควร และเกราะป้องกันผิวบอบบางลง ขาดความชุ่มชื้น

ผิวไหม้แดด

รังสี UVB เป็นตัวการหลักที่ทำให้ผิวไหม้แดด หรือเกิดอาการอักเสบแดง ผิวลอก หรือรู้สึกร้อนที่ผิวหลังจากตากแดดเป็นเวลานาน นอกจากนี้ยังเสี่ยงเกิดมะเร็วผิวหนังในระยะยาวอีกด้วย

เช็กลิสต์ครีมกันแดดที่ศิริราชบำรุงเวชแนะนำ

• เลือกใช้ครีมกันแดดที่ป้องกันได้ทั้ง UVA และ UVB

• เลือกครีมกันแดดที่มีค่า SPF ตั้งแต่ 50 ขึ้นไป

• เลือกใช้ครีมกันแดดประเภทฟิสิคอล เพื่อลดโอกาสการระคายเคือง

• ครีมกันแดดที่ไม่มีส่วนผสมที่อาจก่อให้เกิดการแพ้หรือระคายเคือง เช่น สารกันเสีย พาราเบน

• ในกรณีที่จำเป็นต้องทำกิจกรรมกลางแจ้งที่มีเหงื่อมาก แนะนำให้ใช้ครีมกันแดดที่กันน้ำได้

สรุป: ปกป้องผิวอย่างมีประสิทธิภาพ เริ่มที่การเลือกครีมกันแดดที่ใช่

การเลือกครีมกันแดดที่เหมาะสมกับผิว และมีประสิทธิภาพในการป้องกันสูงคือ การเริ่มต้นปกป้องผิวที่สำคัญ แนะนำ ผลิตภัณฑ์ป้องกันแสงแดดชนิดกายภาพจากศิริราชบำรุงเวช ลดโอกาสการเกิดอาการระคายเคืองจากสารเคมี ด้วยการไม่ใส่น้ำหอม สารกันเสีย และพาราเบน โดยมีส่วนประกอบคือ Zinc Oxide, Titanium Dioxide เหมาะสำหรับผู้ที่มีผิวบอบบาง แพ้ง่าย

นอกจากนี้ สิ่งสำคัญคือการการทาครีมกันแดดทุกวัน เพื่อปกป้องไม่ให้เกิดปัญหาผิว และพยายามหลีกเลี่ยงแสงแดดช่วง 11.00 - 15.00 น. รวมไปถึงใช้ผลิตภัณฑ์ในปริมาณ 2 ข้อนิ้วมือบริเวณใบหน้า และทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแดดเป็นเวลานาน เพราะความสามารถในการปกป้องของครีมกันแดดสามารถลดลงได้ตามเวลา หรืออาจชะล้างจากเหงื่อและการเช็ดหน้าระหว่างวัน (อ่านบนความเพิ่มเติม : ทาครีมกันแดดหน้าปริมาณเท่าไร?)